حالا براى شما مثال مىزنم از اين آزادى و دمكراسى . يك چيزى كه تاريخ مىگويد و آن قضيهء حضرت امير - سلام اللَّه عليه - است كه در وقتى كه رئيس و خليفهء رسول اللَّه بود و دامنهء اين رياست عملىاش و سياستش از حجاز تا مصر و تمام تقريباً بسيارى از آسيا ، يك مقدارى حتى اروپا داشت . همين شخص كه رئيس يك همچو مملكت وسيعى بود و داراى همچو قدرتى بود و قاضى را هم خودِ خليفهء رسول اللَّه تعيين مىكرد ، وقتى يك اختلافى بين آن رئيس و يك يهودى حاصل شد قاضى دعوت كرد او را به اينكه بيايد جواب بدهد . او هم رفت در محضر قاضى نشست . قاضى خواست به او احترام بكند . گفت نه ، يك نفر قاضى بايد احترام از هيچ كس نكند و ما على السوا « 1 » بايد باشيم . و بعد هم كه قاضى حكم بر خلاف او كرد ، او تصديق و قبول كرد . من ميل دارم كه شما كه اطلاع داريد از همهء حكومتها و از همهء جاها ، يك نمونهء اين طورى هم شما نشان بدهيد . در تمام اين حكومتهايى كه در دنيا - از اول دنيا تا حالا حكومتها بودند و شما لا بد مطلع هستيد . شما هم يك نمونهء اين طورى به ما نشان بدهيد ، كه آن از اين اولى است . [ نه ، من همچو نمونه‌اى الآن ندارم به شما تذكر بدهم . ولى در عوض ، شما الآن انقلاب كرديد ، ولى هنوز ثروتمند و فقير در بين كشور شما هست . و چند حزبى كه به صورت عينى دمكراسى است كه اگر يك دسته‌اى رأى نياورد بتواند يك دستهء ديگر جاى او باشد ، مثل انگليس كه گاهى حزب كارگر و گاهى حزب محافظه كار . همچو وضعى آيا شما در كشورتان اجازه خواهيد داد و اين عدالت اقتصادى را اجازه خواهيد داد ؟ ] - ما الآن بچهء ششماهه داريم ، و در اين پنجاه و چند سال . ثانياً با آن وضع و با آن گرفتاريهايى كه ايران داشته است شما چه توقع از يك بچهء ششماهه‌اى كه پنجاه و چند سال در زمان ما و 2500 سال در تاريخ عقب زده شده است ! الآن اولِ راه اين است و تمام خرابيهايى كه الآن با آن مواجه هستيم ، خرابيهايى است كه رژيم سابق براى ما گذاشته است . در زمان ما هيچ خرابى حاصل نشده . زمان ما همهء كوشش براى درست كردن وضع

--> ( 1 ) - به طور مساوى و برابر .